Boertje laten: moet dat echt na elke voeding?

Is een boertje laten na elke voeding echt een medische noodzaak, of gewoon een gewoonte die zo vaak wordt herhaald dat niemand hem meer ter discussie stelt? Bijna elk gezin verlaat het ziekenhuis met dezelfde instructie: voeden, dan een boertje, altijd, zonder uitzondering. Het bewijs achter die instructie is veel dunner dan de vanzelfsprekendheid waarmee hij wordt doorgegeven.

Wat er eigenlijk achter het boertje-ritueel zit

De aanname achter de meeste adviezen is dat ingeslikte lucht ongemak veroorzaakt en er actief uitgehaald moet worden. Er is nooit echt aangetoond dat een boertje laten medisch noodzakelijk is, en het wordt door verloskundigen, verpleegkundigen en opvoedadvies vooral aanbevolen vanuit lang bestaande gewoonte, niet omdat onderzoek een duidelijk voordeel heeft aangetoond. Een onderzoek dat baby's met en zonder boertje-ritueel vergeleek, vond geen verschil in hoe onrustig de baby's waren — de groep die een boertje liet, spuugde zelfs vaker, niet minder.

Waarom het toch de standaard werd

Flesgevoede baby's slikken over het algemeen meer lucht in dan baby's die borstvoeding krijgen, door hoe de vloeistof door de speen stroomt — een van de redenen waarom het advies om een boertje te laten zich breed heeft doorgezet, ongeacht de voedingsmethode. De meeste baby's slikken vanzelf minder lucht in naarmate ze ouder worden, met een merkbare afname rond vier tot zes maanden — precies het moment waarop veel gezinnen merken dat het boertje vanzelf minder belangrijk wordt, niet door een nieuwe techniek.

Wat wél helpt

In plaats van het boertje als verplichte stap na elke voeding te behandelen, werkt het beter om af te gaan op de signalen van de baby zelf: blijf het proberen als een baby onrustig lijkt tijdens of vlak na de voeding, en forceer het niet als een baby tevreden en ontspannen overkomt. Een baby die vredig in slaap valt aan de borst of fles zonder boertje, hoeft daar meestal niet apart voor wakker gemaakt te worden. Een goede voeding of net ingeslapen baby verstoren voor een routinestap die toch niet verplicht is, weegt zelden op tegen het voordeel dat het zou moeten opleveren.

Wat te doen bij twijfel

Probeer bij het boeren gerust verschillende houdingen (rechtop tegen de schouder, zittend op schoot, of op de buik over de onderarm), want wat werkt verschilt per baby. Ook hoef je niet hard op de rug te kloppen om resultaat te krijgen: een zachte, gelijkmatige hand is meestal genoeg, en er is geen bewijs dat harder kloppen een boertje sneller naar boven brengt. Twee tot drie minuten proberen is ruim voldoende voordat je verdergaat — een voeding onnodig lang laten wachten op een boertje dat niet komt, levert niets extra's op.

Vertoont een baby reflux of lijkt hij herhaaldelijk duidelijk ongemakkelijk tijdens of na voedingen, dan is dat een goed moment om dit concreet te bespreken met het consultatiebureau of de huisarts, in plaats van zelf te blijven proberen en te hopen dat het vanzelf beter wordt zonder verder na te vragen bij iemand die het kind daadwerkelijk kan beoordelen en de situatie goed kan inschatten.